Демалыс бойынша резервті есептеу: не білу керек?
Салық төлеушілер, соның ішінде жеке кәсіпкерлер мен жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер, демалыс бойынша резерв құруды міндетті түрде жүзеге асыруы тиіс. Бұл резерв компанияның демалыс ақыларын, пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақыларды және басқа да төлемдерді жабу үшін қажет.
Демалыс бойынша резерв: анықтама және маңызы
Демалыс бойынша резерв – бұл компанияның болашақта қызметкерлердің демалысына ақы төлеу үшін жоспарлап отырған қаржылық ресурсы. Резерв ағымдағы кезеңде құрылып, қызметкерлердің демалысына ақы төлеу үшін қажетті қаражатты қамтамасыз етеді.
Резервті есептеу әдістері
Қазақстан заңнамасында демалыс бойынша резервті есептеудің бірыңғай әдістемесі жоқ, сондықтан әр жұмыс беруші өзіне қолайлы әдісті таңдап, есеп саясатына бекітуі тиіс. Резервті құрудың бірнеше тәсілі бар:
- кезең басында;
- кезең соңында;
- ай сайын.
Кезең басында резервті қалай құру керек?
- Әр қызметкердің кезең басына пайдаланылмаған демалыс күндерінің санын анықтау.
- Жаңа есепті кезеңде берілетін демалыс күндерінің санын анықтау.
- Орташа жалақыны есептеу.
- Ақылы демалыс күндерінің санасын орташа жалақыға көбейту.
- Алынған соманы 3430-шотта «Қысқа мерзімді сыйақылар бойынша бағаланатын міндеттемелер» ретінде көрсету.
Ай сайын резервті қалай құру керек?
Ай сайынғы демалыс резервін құру үшін есеп саясатына ай сайын 3430-шотта «Қысқа мерзімді сыйақылар бойынша бағаланатын міндеттемелер» ретінде көрсетілетін еңбек ақы қорынан пайыз белгілеу қажет. Пайдаланылмаған демалыстар бойынша резерв айларға біркелкі бөлінеді.
Жыл қорытындысы бойынша резервті қалай құру керек?
- Әр қызметкер бойынша 31 желтоқсанға пайдаланылмаған және пайдаланылған демалыс күндерінің санын есептеу.
- Пайдаланылған демалыс күндері бойынша бұрын есептелген демалыс резервін түзету.
- Ағымдағы жылдың күндері бойынша қызметкердің орташа жалақысы негізінде резерв есептеу.
- Жыл соңында пайдаланылған демалыс күндері бойынша резерв мөлшерін азайту және ағымдағы жылдың пайдаланылмаған демалыс күндері бойынша резерв сомасын есептеу жөнінде жазба жасау.
Есепте көрсету
Демалыс бойынша резерв құру – бұл еңбекті көп қажет ететін процесс. Есепті әр қызметкер бойынша жүргізу керек, бұл ең дәл соманы береді. Егер резерв сомасы есепті кезең соңында есептелген демалыс ақысы мөлшерінен асып кетсе, артық есептелген резерв «қызыл сторно» әдісімен түзетіледі. Ал егер резерв жеткіліксіз болса, айырмашылық кезең шығындарына жатқызылады.
Есепте көрсетілетін операциялар
- Қызметкерге демалыс бойынша резерв құрылды: Дт 7-бөлім шоты «Шығыстар», Кт 3430 «Қысқа мерзімді сыйақылар бойынша бағаланатын міндеттемелер»;
- Құрылған резерв есебінен демалыс есептелді: Дт 3430, Кт 3350 «Еңбекақы бойынша қысқа мерзімді кредиторлық берешек»;
- Егер резерв жеткіліксіз болса: Дт 7-бөлім шоты «Шығыстар», Кт 3350.