Қазақстанның Конституциясындағы жаңа нормалар мен ұстанымдар әлемдегі басқа елдер үшін үлгі болып, құқықтық жүйені жаңартуда маңызды рөл атқаратыны туралы Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин мәлімдеді. Оның айтуынша, жаңа Конституция цифрлық деректердің қорғалуы сияқты жаңашылдықтарды енгізу арқылы еліміздің құқықтық жүйесін ғана емес, сонымен қатар Орталық Азияның саяси ландшафтын да өзгертуге бағытталған. Ерлан Қарин бұл жаңашылдықтардың халықаралық тәжірибеде де маңыздылығын атап өтті, өйткені олар басқа мемлекеттерге бағдар бола алады.
Цифрлық деректерді қорғау және Миранда ережесі
Конституцияның 21-бабы жеке өмірге қол сұқпау, жеке және отбасы құпиясының болу құқығы, сондай-ақ дербес деректерді заңсыз жинау мен пайдаланудан қорғауды заңмен қамтамасыз етеді. Бұл өзгеріс цифрлық кеңістікте жеке деректерді қорғауды адам құқықтарын қорғаудың жаңа өлшемі ретінде енгізу арқылы Қазақстанның құқықтық жүйесінің жаңартылғанын көрсетеді. Ерлан Қарин сонымен қатар Миранда ережесінің конституциялық деңгейде бекітілуін атап өтті, бұл азаматтардың құқықтық қорғалуын арттырып, құқық қорғау органдарының қызметіне жаңа талаптар қояды.
Жаңа саяси институттардың енгізілуі Орталық Азия үшін ғана емес, жалпы кеңістік үшін саяси жаңашылдық болып табылады. Ерлан Қарин бір палаталы парламент, вице-президент институты, "Халық кеңесі" және Конституциялық соттың құрылуы Қазақстанның саяси жүйесінің инновациялық қадамдары екенін айтты. Бұл реформалар басқа елдердің саяси жүйелерімен салыстырғанда, еліміздің құқықтық және саяси құрылымын жаңартуға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ, Конституциядағы әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау, қоршаған ортаны сақтау, волонтерлік және ата-аналарға жауапкершілік секілді жаңа талаптар қоғамдық дамудың қазіргі жағдайына сәйкес екендігін көрсетеді. Ерлан Қарин қазіргі уақытта енгізілген саяси және институционалдық жаңашылдықтардың әлемдік конституциялық тәжірибеде сирек кездесетіндігін атап өтті. Қазақстанның жаңа Конституциясы басқа елдерге өзіндік үлгі болу арқылы, құқықтық жүйені жаңартуға бағытталған.
Соңында, Ерлан Қарин Конституцияның өзгерістерін тек халықтық референдум арқылы жүзеге асыру бастамасы, сондай-ақ лауазымды тұлғалардың қызметіне қатысты мерзім белгілеу сияқты жаңашылдықтардың аймақтағы маңызды шешімдер екендігін қорытындылады. Бұл жаңа Конституцияның тек Қазақстанның құқықтық жүйесін ғана емес, сонымен бірге халықаралық құқықтық тәжірибені де жаңартуға мүмкіндік беретінін көрсетеді.